De Roze Driehoek

 

In de LHBTIQ+ gemeenschap worden veel dingen als ‘Roze’ aangeduid. Kijk maar naar Roze Zaterdag, Roze Maandag op de kermis van Tilburg en belangen groep voor LHBTIQ+ ouderen Roze50+.

Waar komt die benaming eigenlijk vandaan? Waarom is nou juist de kleur roze symbool geworden voor alles wat onderdeel is van de Regenboogwereld?

Een verklaring hiervoor is terug te voeren op de homovervolging in de Tweede Wereldoorlog.

 

In de Tweede Wereldoorlog werd er in de straf- en concentratiekampen veel waarde gehecht aan het catalogiseren van mensen. Alle gevangenen kregen een gekleurde driehoek opgespeld om aan te geven waarom ze daar zaten. Geel hoorde bij Joden, rood bij politieke gevangenen zoals bijvoorbeeld communisten, zwart was voor zogenaamde asocialen en roze was voor homoseksuele mannen.

De kleur roze lijkt met opzet gekozen omdat in die tijd roze al als uitermate vrouwelijk werd gezien. En een homoseksueel kon geen echte man zijn, die moest wel extreem vrouwelijk zijn.

 

En ja, alleen mannen kregen een roze driehoek wegens ‘afwijkende seksualiteit’. Vrouwen die relaties hadden met andere vrouwen werden gezien als asociaal. Ze gedroegen zich tegennatuurlijk, onvrouwelijk en omdat ze geen kinderen baarden waren ze ‘geen goed lid van de samenleving’.

 

Je kunt je voorstellen waarom na de tweede wereldoorlog de roze driehoek geen positief symbool was. Het herinnerde aan ongewenste zichtbaarheid en illegaliteit. Het werd synoniem aan het gevaar van zichtbaarheid.

 

Dit veranderde in 1970. Een aantal personen wilden een eind maken aan de onzichtbaarheid van de homovervolging en probeerde op 4 mei een krans te leggen tijdens de Nationale Dodenherdenking. Ze werden gearresteerd en afgevoerd voor ze hun plan konden uitvoeren. Ook activisten die flyers uitdeelden over homovervolging werden gearresteerd.

Bij de demonstratie tegen deze arrestaties en het gebrek aan erkenning van het leed wat homo’s was aangedaan en de op dat moment nog wettelijke ongelijkheid droegen de demonstranten roze driehoeken als verwijzing naar hun lot in de tweede wereldoorlog. Daarmee werd de roze driehoek een geuzensymbool. Een zichtbare boodschap van verzet.

 

De kleur roze werd hierna verbonden aan verzet zoals Roze Zaterdag. Aan zichtbaarheid zoals bij  Roze Maandag in Tilburg. En aan verbondenheid  zoals bij Roze50+.

Ook wereldwijd werd de kleur roze omarmt als de kleur van de LHBTIQ+ gemeenschap. Een daarmee werd roze een kleur van verbondenheid, verzet en zichtbaarheid.

 

Van 1945 tot nu: De Roze Canon

 

Mijn oudste kind is nogal van het uit leggen. Tim kan zich niets leukers voorstellen dan zijn moeder te onderwijzen, nieuwe dingen te vertellen, of oude dingen maar dan vanuit zijn visie.

In de loop der jaren heeft hij me al heel veel regenboogbegrippen uit gelegd. Sommige waren duidelijk en makkelijk te begrijpen. Anderen waren een stuk abstracter en vergden wel eens wat van mijn voorstellingsvermogen. Maar altijd zette zijn uiteenzettingen mij aan het denken.

 

Eén van de dingen die me steeds weer opviel aan gebeurtenissen was dat ze relatief kort geleden waren.  Van een aantal van de grote veranderingen in rechten kan ik me zelfs herinneren dat ze in het nieuws waren. Wat ik vooral besefte was dat ik zo weinig afwist van de geschiedenis van de rechten van LHBTIQ plussers.

 

Vorig jaar kwam de regenboogambassadeur bij onze stichting langs en vertelde over ’80 jaar vrijheid’. Hij was erg enthousiast over de kranslegging bij een officiële herdenking en spoorde ons aan eens na te denken over wat 80 jaar vrijheid eigenlijk in houdt voor de LHBTIQ+ personen.

Meteen maakte mijn hoofd een bruggetje naar de onwetendheid over hoe de huidige vrijheid eigenlijk tot stand is gekomen. Want dat er in 1945 niet meteen gelijke rechten voor iedereen waren is wel bekend maar hoe zijn we dan bij de huidige regelgeving gekomen? En wanneer?

 

Eenmaal thuis begon ik diverse manieren te verzinnen om deze belangrijke geschiedenis in beeld te krijgen. Het idee voor de Roze Canon werd geboren.

 

Bijna een jaar later is de Roze Canon af. Tien kleurige banners vertellen de ontwikkeling van de LHBTIQ+ rechten van 1945 tot 2025.

Ze laat zien dat de geschiedenis nog jong is, vaak jonger dan we beseffen. Maar het laat ook zien dat liefde zich niet onzichtbaar laat maken. Dat personen niet verdwijnen omdat ze iemand zich ongemakkelijk voelt door hun bestaan.
Maar vooral toont de Roze Canon een reis naar echte gelijkheid, ongeacht huidskleur, geloof, gender of seksuele oriëntatie.

 

De Roze Canon gaat op reis! Wil je de Roze Canon tentoonstellen stuur een mail naar info@stichtingregenboogmeppel.nl voor meer informatie.

Het Regenboogsymposium

 

Donderdag 16 oktober stonden mijn oudste en ik met tien banners om en onder de armen in de parkeergarage van de Nieuwe Kolk. De Roze Canon en wijzelf kregen onze grote vuurdoop bij het Regenboogsymposium van Stichting ARA. En ik moet bekennen dat ik het heel spannend vond.

 

Ik ben me ervan bewust dat de Roze Canon al in Meppel te zien is geweest maar dit was de eerste keer dat we deze op een evenement van deze omvang in de Regenbooggemeenschap toonden.
En voor mij was het de allereerste keer dat ik, samen met Tim, een workshop mocht leiden.

 

Het symposium had als onderwerp ‘Ouders van Kind uit de Kast’ en trapte af met drie lezingen. Eén vanuit de wetenschap, één vanuit de praktijk en één vanuit ervaringen. Hoewel veel informatie bekend was bij mij blijft het emotioneel. 

Het is ook niet niks. Er wordt gesproken over mijn kinderen, over mijn liefde voor hen, over zaken die wij samen tegenkomen. En of dat nou wetenschappelijk onder de loep wordt genomen of vanuit een ouder beschouwd, dat doet veel met me.

 

Na drie lezingen en een korte onderbreking was het tijd voor de workshoprondes. Hoewel ik heb geprobeerd geen verwachtingen te hebben ging het boven verwachting.

Het doel van onze workshop was een gesprek op gang brengen waarin deelnemers zich gezien en gehoord voelen. We hebben vooral vast kunnen stellen dat inclusie verder gaat dan alleen het kind wat uit de kast is gekomen. Dat het belangrijk blijft elk gezinslid te blijven zien en horen. En vooral ook met elkaar in gesprek blijven, hoe oud de kinderen ook zijn, zodat er voor iedereen een veilige basis blijft.

Ook op persoonlijk vlak waren de workshops een succes. Ik heb het erg leuk gevonden om op deze manier een gesprek te leiden. Tim en ik bleken een goed team wat elkaar in evenwicht hield. Samen hebben we veel opgestoken van dit symposium.

 

Stichting ARA, dank je wel voor de uitnodiging en de kans zowel de Roze Canon als onszelf in het voetlicht te brengen. We kijken uit naar de dingen die jullie symposium ons gaan brengen!

 

 

'Iedereen zichzel!'

Af en toe ben ik een gelukkeling. Gisteren mocht ik in Appingedam onderdeel zijn van de verhalen en liedjes voorstelling 'Iedereen zichzelf!'. 

Ik was uitgenodigd om een verhaal te vertellen over een persoonlijke ervaring met één van mijn LHBTIQ+ kinderen. Wie mij kent weet dat mijn leven bestaat uit ervaringen en verhalen daarover. Het verhaal was dus vrij snel gevonden en opgeschreven. Het voordragen voor een zaal mensen blijft toch een ander verhaal.

De zenuwen waren flink aanwezig maar hebben niet de overhand gekregen. Ik heb mijn verhaal en de daar bij horende emoties goed kunnen overbrengen. 

Het was een mooie middag met mooie liedjes, persoonlijke verhalen met een emotionele lading en heel veel enorm mooie mensen. Ik ben blij dat ik deze uitdaging ben aangegaan!

onder de foto's kan je lezen wat ik in Appingedam heb mogen vertellen.

Foto gemaakt door Gerard Robben

Foto gemaakt door Gerard Robben

Ik ben Cindy Stegink, geboren in Haarlem, opgegroeid in Dedemsvaart en nu alweer 31 jaar woonachtig in Meppel. Ik ben getrouwd met Paul en samen hebben we drie kinderen.

 

Ons derde kind bleek een bijzonder kind. Geboren als jongen had ze van jongs af aan interesse in zogenaamde jongens en meisjes dingen.

Maar door onder andere pestgedrag, stigmatiserende opmerkingen en druk van de maatschappij om zich te gedragen als haar geboorte geslacht voelde ze zich niet op haar gemak bij haar interesses die als ‘te meisjesachtig’ werden bestempeld.

 

De gender waarin ze werd geduwd begon meer en meer te knellen. Ze begon te twijfelen of ze wel normaal was. Of ze misschien homo was. Of dat er toch iets anders speelde.

 

Op een dag kwam ze naar me toe om haar twijfels over haar gender te bespreken. “Ik voel me geen jongen mam. Ik twijfel of ik misschien non binair ben. Maar dan wel wat meer naar de vrouwelijke kant denk ik. Ik zou zo graag eens me als vrouw kleden. Zou jij voor mij een jurk willen bestellen zodat ik kan voelen hoe dat voor mij is?”

 

Samen zochten we een jurk uit.  Een simpel zwart bovenstuk met een aan gerimpelde zwart/witte rok.

 

Toen de jurk binnen kwam wilde ze hem meteen passen.

Terwijl de jurk over haar schouders naar beneden gleed zag ik iets aan haar veranderen. De rug rechtte zich een beetje, de schouders gingen een beetje minder hangen en het hoofd kwam wat meer omhoog. Het leek wel of alle spanning uit haar lijf gleed.

Ze draaide een paar rondjes en keek me toen met stralende ogen aan. Dat moment wist ik het. Dit is de eerste stap in haar transitie naar zichzelf.

Mijn dochter is neit veranderd, enkel meer zichzelf geworden. Onze liefde voor haar is ook nog steeds hetzelfde, nog steeds even groot.

 

 

 

Hokjesdenken

 

 

Eén van de meest gehoorde opmerking bij Prides is dat men het maar raar vindt dat mensen die gelijk willen zijn  zichzelf zo in een hokje duwen.

Het eerste wat mis is met die opmerking is natuurlijk dat men niet gelijk wil zij  maar gelijkwaardig. Hetero cis mag dan de norm zijn, er zijn legio mensen die niet aan de voorwaarden van dat hokje voldoen.

Het tweede is dat men het belang dat hokjes kunnen hebben bagatelliseert. Een hokje is niet meer dan een middel om  jezelf zien, jezelf te benoemen, mensen die op je lijken te herkennen en ergens bij horen.

 

Al in de vroege puberteit plaatsen mensen zichzelf in een hokje om uit te dragen wie ze als mens willen zijn. Iedereen kent wel een fitboy, een metalhead of een nerd. Je herkent ze aan hun kleding, hun haardracht en symbolen die passen bij hun image. Het hokje is niet hun hele persoonlijkheid maar is er wel een groot onderdeel van.

Je hokjes hoeven niet je hele leven hetzelfde te zijn. Sommige hokjes horen bij je ontwikkeling als mens. Wie wilt zijn past niet altijd bij wie je in de kern bent. Dan kan een hokje gaan knellen. Andere hokjes passen je hele leven als een handschoen en blijven bij je zolang je leeft.

 

Toen mijn kinderen aangaven niet hetero te zijn en zich ook niet identificeerden met hun geboortegeslacht kreeg ik meteen een spoedcursus afkortingen. Tot dan toe bestond voor mij de mensheid uit mannen, vrouwen, transgender, homo’s lesbiennes en biseksuelen. Er bleek nog een heel scala aan andere mogelijkheden te zijn. En beide queer kinderen waren op zoek naar het hokje waar ze zich het prettigst bij voelden.

 

Bij mijn kinderen zijn de hokjes in de loop der tijdveranderd. Hoe meer ze zichzelf hebben leren kennen, hoe specifieker hun hokje is geworden. En nu ze grotendeels hebben uitgepuzzeld wie en wat ze zijn beginnen de hokjes minder belangrijk te worden. Ze passen nog wel in de hokjes maar ze worden meer een deel van zichzelf. Ze zijn zelfs zo’n onderdeel van hun zijn geworden dat ze vaak niet eens meer opvallen. Maar ze zijn er nog wel.

 

Vaak wordt geroepen dat we niet moeten denken in hokjes omdat deze te beperkend zouden zijn. Maar wie ben jij als je hokjes wegvallen?

samen kunnen we de wereld mooier maken

 

Toen één van mijn kinderen aangaf niet hetero te zijn, voelde ik veel. Ik was blij dat mijn kind zich veilig genoeg voelde dit te vertellen. Ik voelde opluchting dat ik zo open reageerde als ik altijd gehoopt had dat ik zou doen. En ik voelde angst. Angst dat het leven plots een stukje moeilijker was geworden voor mijn kind.

Ik voelde ook teleurstelling. Ik was teleurgesteld dat ik toch een negatief gevoel aan koppelde aan iets wat in mijn ogen eigenlijk niet meer dan een dienstmededeling zou moeten zijn.

 

 

Een tijd later bleek ook een ander kind van ons niet hetero te zijn. Ook kwam naar boven dat twee van onze kinderen niet Cis waren, ze mogen dan als jongen geboren zijn, dit is niet hoe ze zich voelen.
Weer kon ik blij zijn dat ik open reageerde. Maar hier kwamen toch een hoop meer gemengde gevoelens bij los.

Rouw om het loslaten van het beeld wat ik van mijn kinderen had en mijn toekomstverwachtingen. Verdriet dat ik het niet eerder wist en mijn kinderen niet had kunnen steunen zoals ik had gewild. Onzekerheid hoe dit nieuws zou gaan vallen in familie en vriendenkring. Angst hoe de buitenwereld met mijn kinderen zou omgaan.

Niet Cis zijn riep ook veel vragen op. Ik wist weinig over genderdysforie, evenals over transities, alle termen die ook onder trans vielen of in het algemeen over gender.

Mijn kennis op dit gebied is enorm gegroeid. Dat neemt niet weg dat ik nog steeds niet volledig begrijp hoe het voelt, wat het met je als persoon doet en hoe het je leven beïnvloedt. Wel weet ik dat dit per persoon verschilt. Net zoals het verschilt hoe mensen dit tot uiting brengen.

 

 

Wat ik als ouder momenteel lastig vind is hoe ik mijn kind kan steunen in de huidige stroom van negativiteit omtrent niet conforme gender en seksualiteit. Hoeveel energie steek je in uitleggen dat het geen kwestie van willen is maar van zijn? Wanneer negeer je desinformatie en wanneer probeer je deze te weerleggen? Wat maak je zichtbaar en openbaar voor zichtbaarheid en inclusie en wanneer scherm je juist af ter bescherming?

 

Wat wijsheid is moet ieder voor zichzelf uitmaken. Wel kunnen we als ouders elkaar ondersteunen. We kunnen gezamenlijk informatie inwinnen. We kunnen kennis delen. We kunnen onze gevoelens uitspreken en merken dat we daarin niet alleen zijn. We kunnen onze twijfels en zorgen delen, maar ook onze trots en succesverhalen. Als ouders kunnen we elkaar helpen onze kinderen te begrijpen.

Dat is waar we ‘Kind uit de kast’ voor organiseren. Voor ouders die er willen zijn voor hun kind maar niet altijd alles begrijpen. Voor ouders die graag eens van gedachten wisselen met andere ouders. Voor ouders die niet alleen maar blij zijn als hun kind uit de kast komt, maar zich zorgen maakt over de tijd waarin we leven, over reacties van familieleden, over de toekomst van hun kind.

 

Bij ‘Kind uit de kast’ willen we ouders samen brengen, zodat ze het niet alleen hoeven te doen. Want samen weten we meer.  Samen kunnen we meer. Samen kunnen we de wereld van onze kinderen een stukje mooier maken.

 

 

 

 

een thema avond voor ouders van lhbti-ers

Toen ik toetrad tot het bestuur van Stichting Regenboog kreeg ik een mooi initiatief aangereikt om uit te werken. Het idee was om in de Regenboogweek ( 7 okt- 13 okt.) iets voor ouders te organiseren. Een inloopochtend, een koffie moment, iets totaal anders, als het maar voor ouders was. Het idee had de werknaam ‘Ouders voor ouders’.

Tijdens de zomerstop heb ik het idee vele malen door mijn hoofd laten gaan. Hoe gaan we dit doen? Wat is de kern van het idee? Wat zou ik als ouder willen?

 

Dat laatste bleek de belangrijkste gedachte. Wat zou ik als ouder willen. Want ik ben natuurlijk ouder. Ik ben toevallig ook ouder van lhbti-ers. En daarmee ben ik dus de doelgroep.

Ik ben dus gaan nadenken waar ik behoefte aan had toen mijn kinderen uit de kast kwamen. En dat kwam neer op drie dingen, informatie, herkenning en erkenning.

Informatie over het proces van uit de kast komen. Over alle begrippen die plots deel uitmaakten van mijn leven. Informatie over de dingen die op ons pad kunnen gaan komen. Ik wilde dus heel graag zorgen voor informatie.

Voor deze informatie benaderde ik Janine Verduin, een psycholoog met expertise op het gebied van coming out en acceptatie. Ik ben erg blij dat ze mee wil werken.

 

Voor herkenning wist ik dat ik ouders met elkaar in gesprek wil laten gaan. Daarvoor ging ik op zoek naar een geschikte locatie. 

Eén van de mensen die ik had benaderd met wat vragen over het organiseren van een contactavond is Erica van Focus- jeugd en gezin. Zij is erg enthousiast over het idee en heeft hun locatie aangeboden als ontmoetingsplek. En daarmee ook de kennis die in huis is om een contactavond te organiseren.

Wat volgde was het proberen te bereiken van de doelgroep. De stichting zorgde voor een mooie flyer die via sociale media verspreid is. Hopelijk beweegt dit ouders om te komen om in een veilige omgeving hun verhaal te vertellen, hun ervaringen te bespreken  en hun positieve en negatieve gevoelens te delen.

 

De erkenning kreeg ik toen het idee zich verspreidde. Vele malen werd benoemd hoeveel behoefte hier aan was. Dat het idee door anderen is opgepakt om zelf iets te organiseren. Dat dit initiatief door meer dan alleen ouders wordt omarmd.

Het maakt me dan ook enorm trots dat Henk Nijmeijer zijn medewerking heeft toegezegd. Daarmee heeft hij dat vage ideetje in een vergadering vleugels gegeven en zal het hopelijk een groot succes worden dat navolging krijgt.

 

 

 

kind uit de kast

 Wanneer je kind uit de kast komt, gaat er een heel nieuwe wereld voor je open. Een wereld vol nieuwe begrippen. Een wereld waar kwistig wordt gestrooid met afkortingen. Een wereld waarvan je het bestaan wel wist maar niet precies wist wat er allemaal speelde. 

 

Wat ik mij vooral herinner is het dubbele gevoel. Een deel was blij dat mijn kind zich veilig genoeg voelde dit met ons te delen. Dat het zichzelf durfde te zijn bij ons. Dat het ervoor koos gelukkig met zichzelf te zijn. 

Een ander deel van mij ging in de bezorgde stand. Wat voor pad met hindernissen lag er voor mijn kind klaar? Zou de buitenwereld in zien dat ons kind gewoon nog steeds ons kind was? Zou het bestand zijn tegen alle negatieve reacties die het hoogstwaarschijnlijk zal krijgen? Zal mijn kind veilig zichtbaar kunnen zijn in onze samenleving? 

En er was ook een deel wat heel veel dingen niet begreep. Niet wist wat al die afkortingen inhielden. Wat het verschil was tussen verschillende termen.  

 

Impact op mij 

 

Hoewel de coming out van mijn kind vooral om mijn kind draaide, veranderde ook mijn wereld. Mijn toekomstbeeld. Mijn verwachtingen. En in sommige opzichten ook mijn verleden.  

Mijn kind veranderde van pronouns en van naam. Die wie ze bij geboorte was werd ten grave gedragen en bestond niet meer. Dat deed verdriet. Ik had namelijk heel veel van dat kind gehouden. En hoewel ik nog steeds van dit kind hou, dit kind niet is veranderd en het kind enkel meer zichzelf is geworden, moest ik afscheid nemen van een deel van dit kind.  

We moesten afscheid nemen van dat deel wat we zo zorgvuldig hadden gekozen. De naam die de eerste jaren zo goed voelde, zo passend was en ik zo mooi vond.  

 

Ik wist dat het noodzakelijk was, het afscheid van haar naam. De naam voldeed absoluut niet meer. De persoon die met die naam verbonden was, was niet meer. Maar rationeel weten is niet hetzelfde als er geen gevoel bij hebben. Het kostte zeker moeite haar oude identiteit achter te laten, hoe gelukkig ik ook was met haar nieuwe. 

 

Mijn andere kind deed het wat minder radicaal maar die introduceerde een enorme lading nieuwe begrippen en afkortingen. Begrippen die mijn begrip van seksualiteit en gender nogmaals uitdaagden. Ik dacht namelijk dat ik na mijn dochter zeer ruimdenkend was geworden. En toch kostte het moeite te begrijpen hoe hij zich identificeerde. En vooral dat vond ik lastig. Waarom kon ik mijn kind niet begrijpen. Ik ken het toch door en door? Waarom voelt dit dan toch zo ongrijpbaar, zo ver van mijn bed? 

 

Netwerk 

 

Ik ben een gezegend mens. Ik heb kinderen die heel open zijn en niet terugschrikken voor mijn naïeve denkbeelden, gedachten en vragen.  

Ik heb vrienden om me heen die kennis hebben en die graag willen delen. Ik heb vrienden die me de ruimte geven al die kolossale gevoelens die de coming out's me gaven te ventileren, te erkennen en te valideren. 

Ik ben in het gelukkige bezit van een veelzijdig netwerk en toch voel ik af en toe de behoefte te spreken met andere ouders. Van gedachte te wisselen over de angsten die ik voel. Om te delen wat er allemaal op ons pad is gekomen sinds mijn kinderen uit de kast zijn. Om te praten over mijlpalen die herkend en erkend worden door de ander. Maar ook om gedachten te wisselen over negatieve ervaringen. 

 

Ik ben dan ook heel blij dat Stichting Regenboog Meppel een initiatief had liggen voor een oudercontact-moment. Met trots kan ik melden dat met behulp van een fantastisch netwerk Stichting Regenboog Meppel de thema- avond “Kind uit de kast" voor ouders organiseert.  

Dus ben je ouder van een LHBTI+ persoon? Wees welkom op 9 oktober!  

(het programma volgt spoedig). 

Amsterdam Rainbow Dress in het Drents Museum (eigen foto)