De Roze Driehoek

 

In de LHBTIQ+ gemeenschap worden veel dingen als ‘Roze’ aangeduid. Kijk maar naar Roze Zaterdag, Roze Maandag op de kermis van Tilburg en belangen groep voor LHBTIQ+ ouderen Roze50+.

Waar komt die benaming eigenlijk vandaan? Waarom is nou juist de kleur roze symbool geworden voor alles wat onderdeel is van de Regenboogwereld?

Een verklaring hiervoor is terug te voeren op de homovervolging in de Tweede Wereldoorlog.

 

In de Tweede Wereldoorlog werd er in de straf- en concentratiekampen veel waarde gehecht aan het catalogiseren van mensen. Alle gevangenen kregen een gekleurde driehoek opgespeld om aan te geven waarom ze daar zaten. Geel hoorde bij Joden, rood bij politieke gevangenen zoals bijvoorbeeld communisten, zwart was voor zogenaamde asocialen en roze was voor homoseksuele mannen.

De kleur roze lijkt met opzet gekozen omdat in die tijd roze al als uitermate vrouwelijk werd gezien. En een homoseksueel kon geen echte man zijn, die moest wel extreem vrouwelijk zijn.

 

En ja, alleen mannen kregen een roze driehoek wegens ‘afwijkende seksualiteit’. Vrouwen die relaties hadden met andere vrouwen werden gezien als asociaal. Ze gedroegen zich tegennatuurlijk, onvrouwelijk en omdat ze geen kinderen baarden waren ze ‘geen goed lid van de samenleving’.

 

Je kunt je voorstellen waarom na de tweede wereldoorlog de roze driehoek geen positief symbool was. Het herinnerde aan ongewenste zichtbaarheid en illegaliteit. Het werd synoniem aan het gevaar van zichtbaarheid.

 

Dit veranderde in 1970. Een aantal personen wilden een eind maken aan de onzichtbaarheid van de homovervolging en probeerde op 4 mei een krans te leggen tijdens de Nationale Dodenherdenking. Ze werden gearresteerd en afgevoerd voor ze hun plan konden uitvoeren. Ook activisten die flyers uitdeelden over homovervolging werden gearresteerd.

Bij de demonstratie tegen deze arrestaties en het gebrek aan erkenning van het leed wat homo’s was aangedaan en de op dat moment nog wettelijke ongelijkheid droegen de demonstranten roze driehoeken als verwijzing naar hun lot in de tweede wereldoorlog. Daarmee werd de roze driehoek een geuzensymbool. Een zichtbare boodschap van verzet.

 

De kleur roze werd hierna verbonden aan verzet zoals Roze Zaterdag. Aan zichtbaarheid zoals bij  Roze Maandag in Tilburg. En aan verbondenheid  zoals bij Roze50+.

Ook wereldwijd werd de kleur roze omarmt als de kleur van de LHBTIQ+ gemeenschap. Een daarmee werd roze een kleur van verbondenheid, verzet en zichtbaarheid.